نماز بفهمد كه بايد تمام بخواند بايد عدول بتمام كند ونيت قصر مضر نيست زيرا كه قصد نماز وتقرب بان داشته وبخيال انكه بر أو قصر واجب است از باب اشتباه در تطبيق بوده نه تقييد پس مقيم كه نداند وظيفة أو تمام است اگر نيت قصر كند ودر أثناء نماز عالم شود بايد عدول بتمام كند وصحيح است ولكن أحوط اتمام واعاده است بلكه أحوط در فرض أول نيز اعاده بقصر است بعد از اتمام بقصر ( مسألة 8 ) اگر مسافر من باب الاتفاق بدون قصد نماز قصر كند ظاهر صحت ان نماز است هر چند أحوط اعاده ان است بلكه كسيكه جاهل باشد بانكه وظيفة أو قصر است ونيت تمام كند وسهوا قصر كند صحيح است ولكن احتياط باعاده در اين صورت أشد است ( مسألة 9 ) اگر در سفر وقت نماز داخل شود ونماز نخوانده بوطن يا محل اقامه يا حد ترخص انها برسد بايد تمام بخواند واگر بعد از دخول وقت نماز نخوانده شروع بسفر كند در سفر بايد قصر بخواند ومدار در هر دو صورت بر حال أداء نماز است نه بر حال وجوب لكن أحوط در هر دو جمع است ( مسألة 10 ) هر گاه نماز كسيكه در بعض وقت حاضر ودر بعض ان مسافر است فوت شود أقوى آنست كه مخير است قضاء آن را بقصر بخواند يا تمام زيرا كه نماز از مجموع وقت فوت شده ومفروض آنست كه بعض وقت حاضر وبعضى مسافر بوده ولكن مراعاة حال فوت كه اخر وقت است أحوط است وأحوط از ان جمع بين قصر واتمام است ( مسألة 11 ) مسافر در أماكن أربعة كه مسجد الحرام ومسجد نبي صلى الله عليه وآله ومسجد كوفه وحاير حسينى ع باشد مخير است ميان قصر وتمام بنابر أقوى بلكه تمام أفضل است هر چند قصر أحوط است وأين قدر متيقن است ودور نيست كه در تمام بلد ان أربعة كه مكة ومدينه وكوفه وكربلا است مخير باشد ميان قصر وتمام ولكن سزاوار نيست ترك احتياط كنند خصوصا در بلد كوفه وكربلا واما در ساير مشاهد مشرفه بايد قصر بخواند وأحوط در سه مسجد مزبور اقتصار بر مقدارى است كه در أصل مسجد بوده نه در زياداتى كه بعد از ان حادث شده بلى فرق نيست در انها ميان صحن وسطح ومواضع پست انها چنانچه أحوط در حاير اقتصار بر خصوص أطراف ضريح مبارك است ( مسألة 12 ) اگر مسافر جائى نماز كند كه بعض بدن أو داخل أماكن تخيير باشد وبعض ان خارج بايد قصر بخواند بلى باكى ندارد كه در منتهى اليه حد انها بايستد بطورى كه تمام بدن أو در تمام حالات نماز حتى در ركوع وسجود داخل در حد باشد ( مسألة 13 ) در مواضع تخيير مسافر نمىتواند روزه